Osoby starsze często uważają, że takie problemy nie wymagają leczenia i mogą ustąpić same. Szczególnie seniorzy, u których wcześniej nie występowały żadne zaburzenia psychiczne, mogą nie uważać zmian w swoim nastroju, myśleniu czy zachowaniu za chorobę. Typowym jest odczuwanie wstydu. Także rodzina chorego bardzo często nie przejmuje się zmianami w zachowaniu seniora, uważają je za normalne, tłumaczą je starzeniem się organizmu i umysłu albo chwilową słabością. Jeżeli nie ma się odpowiedniej wiedzy na ten temat, wszystkie typowe objawy depresji osoby starszej będą lekceważone przez rodzinę i opiekunów. A przecież depresja może stwarzać poważne problemy zarówno opiekunowi, jak i rodzinie, nie tylko tej, która z seniorem bezpośrednio mieszka. Wsród starszych osób co piąta ma objawy depresyjne, a wśród tych, którzy znajdują się w szpitalach albo placówkach opiekuńczych nawet ponad 40%.  Kliniczne objawy depresji występują u 13,5% osób po 65. roku życia. 10% seniorów cierpi na depresję o łagodnym nasileniu, ale nawet 2% osób może mieć depresje ciężkie, które nieleczone mogą prowadzić do bardzo poważnych skutków, nawet do próby samobójczej. Jeśli jakieś zachowania lub słowa podopiecznego niepokoją nas lub rodzinę, nie można ich lekceważyć, tylko szukać pomocy. Skąd bierze się depresja? Jakie ma objawy? Co my, opiekunowie, możemy zrobić dla osoby starszej cierpiącej na depresję?

Wystąpienie depresji bardzo często ma miejsce po negatywnym wydarzeniu w życiu lub po innych zmianach w jakości życia. Osoby starsze mają do czynienia z wieloma takimi czynnikami i są to głównie: utrata zdolności do pracy, a także pozycji społecznej czy zawodowej, zmniejszenie sprawności ruchowej, fizycznej oraz psychicznej, rozwój choroby prowadzący do utraty niezależności przez chorego, brak aktywności na polu towarzystkim czy zawodowym, brak celów życiowych, zmiana poziomu życia, warunków mieszkaniowych. Także pojawienie się w domu opiekunki może być dla seniora przykre, ze względu na to, że jest to dowód na jego niesamodzielność, konieczność opieki nad nim. Może być to dla podopiecznego bardzo przykre i wstydliwe, przez co zacznie on kierować myśli o sobie samym na negatywne tory. 

Ważne jest, aby szczególnie zwrócić uwagę na seniora, który przyjmuje leki na chorbę niedokrwienną serca. Od dawna obserwuje się związek pomiędzy depresją a tą chorobą. Trudno jest rozróżnić, czy problemem jest sama choroba, czy może leki, które chory musi przyjmować. Podobnie mogą działać leki hormonalne, przeciwpadaczkowe oraz leki na podwyższony cholesterol.

Wymienia się dwa podstawowe typy depresji u osób starszych: depresję z urojeniami i towarzyszącym podnieceniem ruchowym oraz zespoły depresyjno – asteniczne. W przypadku pierwszego rodzaju depresji, chory odczuwa z duży lęk, może być on zarówno niewytłumaczalny, jak i przyjmować postać jakichkolwiek fobii - strachu przed wyjściem z domu, wejściem do sklepu, przed tłumem i miejscami publicznymi, przed samotnością, ciemnością, różnymi przedmiotami itp. Takie osoby często skarżą się na różnego rodzaju bóle, wydaje im się, że jakieś części ich ciała są mniejsze bądź większe, czują się winne, cierpią na zaburzenia snu. Drugi rodzaj, zespół depresyjno – asteniczny charakteryzuje się abulią i apatią – czyli brakiem zdolności do podejmowania decyzji i rozpoczęcia jakiegokolwiek działania oraz niemożnością odczuwania emocji. Chory nie potrafi odczuwać przyjemności, traci zainteresowanie czymkolwiek. Jest to podobne do otępienia. Powiązania pomiędzy depresją a otępieniem tworzą kilka problemów – trudno jest odróżnić depresję od otępienia, poza tym mogą one występować jednocześnie u seniora, a także leki przeciwdepresyjne mogą wpływać na funkcje poznawcze seniora, co będzie imitowało otępienie. Początek otępienia jest trudny do określenia tak samo jak dla seniora, jak i dla opiekunów czy rodziny. Osoba starsza na początku nie zdaje sobie sprawy ze swoich problemów poznawczych, a stan ten stopniowo się pogarsza. Depresja działa szybko i takie zaburzenia są zauważalne dość nagle. Warto zwrócić na to uwagę wybierając się z podopiecznym do lekarza, ponieważ jest to ważna część lekarskiego wywiadu, który umożliwi poprawną diagnozę. 

Jeżeli senior w przeszłości leczył się psychiatryczne, a także ma poczucie bezwartościowości albo czuje się winny, mówi o śmierci, jest zaniepokojony i drażliwy, nie potrafi się skoncentrować i ma problemy z pamięcią, a także skarży się na wiele dolegliwości czy nie przestrzega zaleceń lekarskich, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że cierpi na depresję. Jej podstawowe objawy to:

  • obniżenie nastroju, czyli gdy senior odczuwa smutek, przygnębienie, nie cieszy się z pozytywnych wydarzeń, jest zobojętniały,
  • spowolnienie, czyli gdy senior myśli wolnej, mówi wolniej, ma problemy z pamięcią, odczuwa fizyczne zmęczenie, jest dużo mniej ruchliwy,
  • zaburzenia w rytmie dnia, czyli chory mniej śpi i ma płytki sen, budzi się w nocy, jest senny w ciągu dnia, skarży się na bóle głowy (z tyłu głowy), wysychanie w jamie ustnej, zaparcia, jego masa ciała spada,
  • odczuwanie lęku, poczucia zagrożenia, zaburzenia koncentracji, oszołomienia, a także obawa przed utratą kontroli nad sobą i lęk przed śmiercią
  • behawioralne objawy, czyli w zachowaniu seniora, należą do nich: napięcie, cierpienie, trwoga, przerażenie widoczne w wyrazie twarzy, niepokój ruchowy, podniecenie ruchowe lub znieruchomienie,
  • somatyczne objawy, czyli tachykardia, palpitacje serca, wzrost ciśnienia tętniczego, płytki oddech, 9 dyskomfort w okolicy serca i/lub nadbrzusza, wzmożona potliwość,
  • zaburzenia myślenia: poczucie winy (urojenia grzeszności, winy, kary), negatywna ocena własnej osobowości, zdrowia, szans na wyleczenie, negatywna ocena własnej sytuacji, a także swojej przyszłości i przeszłości, zniechęcenie do życia, brak zainteresowania światem, izolowanie się od innych ludzi, zaniedbanie siebie.

Osoby starsze, których dotknęła depresja, zaczynają stopniowo unikać spotkań ze znajomymi, z rodziną, jeśli są mobilni, przestają z własnej woli wychodzić z domu, choćby do kościoła, tracą zainteresowanie dotychczasowymi ulubionymi zajęciami – rozwiązywaniem krzyżówek, czytaniem, majsterkowaniem, oglądaniem telewizji, często próbują rezygnować z dotychczasowego leczenia. Trzeba także pamiętać o tym, że depresja wiąże się nie tylko ze smutkiem, ale także często ze złością i irytacją, która może prowadzić nawet do przemocy i agresji. Taka reakcja może mieć miejsce nawet w prostych sytuacjach. Niektórzy zmieniają swoje zachowanie I podejmują jakiekolwiek decyzje nie licząc się z konsekwencjami I reagując negatywnie na próby uświadomienia im błędów. Bardzo niebezpieczne jest, gdy osoba starsza zaczyna mieć myśli samobójcze, może mieć nawet dzięki temu dużo więcej siły, dlatego ważne jest, by uważać i ją obserwować, ponieważ może ona zrobić coś, czego najmniej się spodziewamy. Opiekując się osobą, która choruje na depresję, warto znać czynniki zapobiegające okaleczaniu się i samobójstwu i wzmacniać je u seniora. Są to:

  • poczucie nadziei i optymizm,
  • sposób na życie, sens w życiu
  • religijność,
  • kontakty towarzyskie, przynależność do jakiejś społeczności, wsparcie rodziny i przyjaciół,
  • dobre nawyki i zdrowy tryb życia,
  • zainteresowania, aktywność, posiadanie hobby.

Bardzo ważne jest, by zdawać sobie sprawę z tego, że leczenie depresji wymaga cierpliwości. Efekty takiego leczenia pojawiają się po kilku tygodniach, zazwyczaj po około 3 – 4, od rozpoczęscia stosowania leków. Seniorowi, który cierpi, ciężko jest pogodzić się z tym, że przyjmuje leki, a one nie dają efektów. Jeśli leki nie zaczną działąć po 6 – 8 tygodniach, należy przemyśleć zmianę leków bądź wyeliminowanie innych czynników, takich jak stres związany z przebywaniem u lekarza albo związany z brakiem akceptacji ze strony rodziny.

Co możemy zrobić dla chorego, poza dopilnowaniem, aby poszedł do lekarza i regularnie przyjmował leki? Przede wszystkim nie bagatelizujmy jego choroby. Musimy uwierzyć, że nie są to wymysły, a prawdziwy zły stan. Jest to bardzo trudne, ponieważ osoba w depresji nie przejmuje się tym, że rani osoby wokół niej. Jeżeli czujemy się z chorym w bliższej relacji, warto spróbować porozmawiać o tym, jak się czuje. Pytanie “Jak się masz?” albo “Jak się czujesz?”, nie ma jednak sensu, bo senior bez namysłu może odpowiedzieć “dobrze”, bo takie pytanie brzmi jak zwykły grzecznościowy frazes. Lepszym pomysłem jest zadanie pytania, które wskażą, że naprawdę interesuje Cię stan chorego - Wyglądasz na wyczerpanego, czy mogę spytać, jak się czujesz, co się dzieje? Sprawiasz wrażenie, jakbyś nie był sobą, czy dobrze to odbieram? Co się stało, że w taki sposób zareagowałeś na to i tamto? Nie powinniśmy mieć pretensji do seniora, że nie potrafi wokół siebie niczego zrobić ani wymagać tego od niego. On potrzebuje wsparcia i akceptacji. Warto poruszać neutralne tematy, rozmawiać o jego zainteresowaniach bądź o tym, co dawniej, jeśli miałyśmy z nim dłuższy kontakt. Trzeba mówić do takiego seniora w taki sposób, aby nie dać mu odczuć, że jest przez nas osądzany, nie można pytać go “dlaczego tego nie zrobiłeś?”, “dlaczego przestałeś rozwiązywać krzyżówki?”. Nie warto dawać także “dobrych rad”. Podopieczny dobrze wie, co powinien, a czego nie, tylko nie jest w stanie tego zrobić. Najlepszym wyjściem, jest pokazanie, że rozumiemy jego stan – warto powiedzieć, że to, co on przeżywa, jest ciężkie do przeżycia, że życie jest czasami niesprawiedliwe i trudne, można zaproponować spacer, rozmowę, swoje towarzystwo, powiedzieć “Spróbuję Ci pomóc przez to przejść. W każdym razie będę się starała pomagać.”, albo “Mogę poczekać. Zrób tyle, ile możesz robić dzisiaj. Jest to bardzo trudne, ponieważ nie doceni on wysiłku, który wkładamy w opiekę nad nim oraz w panowanie nad nerwami, gdy po raz kolejny podopieczny zachowuje się wobec nas źle.  

Czasem zdarza się, że po wyleczeniu depresji, jej objawy wsytąpią po jakimś czasie ponownie. Taki nawrót często zaczyna się stopniowo, a więc podopiecznego należy stale obserwować i gdy dzieje się coś niepokojącego, bezwzględnie zgłosić się do lekarza. Pamiętajmy, że objawy początkowe u każdego człowieka są inne. Jest jednak prawdopodobne, że objawy kolejnego nawrotu depresji mogą być zbliżone do wcześniejszych.

Opieka nad osobą z depresją jest bardzo wymagająca. Jest to bardzo wyniszczająca choroba, nie tylko dla samego chorego, ale także dla jego otoczenia, w tym opiekunki. Najważniejsze jest dobrze przemyśleć stan seniora i źródła jego zachowań i postarać się być dla niego osobą, na którą może liczyć, ponieważ bardzo często w jego życiu zostajemy blisko faktycznie tylko my, opiekunki, a świadomość niesienia pomocy osobie chorej i opuszczonej jest bardzo cenna.

  • Poleć nam swoją koleżankę

    Poleć nam swoją koleżankę

    odbierz 400zł premii!

  • 1
  • 2

Zasady rekrutacji

Proces rekrutacyjny nie jest skomplikowany. Po pomyślnym przebiegu rozmowy telefonicznej oraz weryfikacji umiejętności językowych, przygotowujemy kwestionariusz osobowy kandydata, który przedstawimy rodzinie Niemczech zainteresowanej pozyskaniem opiekunki lub opiekuna.

http://www.eurocare.com.pl/dla-opiekunki/aktualnosci/389-aktualnosci-23