Dieta wegetariańska nie musi być nudna ani nie musi nieść niedoborów. Warto się skupić na jej pozytywnych aspektach: wiąże się ona ze spożywaniem większej ilości błonnika pokarmowego niż na diecie tradycyjnej. Dzięki temu zmniejszone jest ryzyko powstania przewlekłych zaparć, uchyłkowatości jelit, raka jelita grubego i hemoroidów. Dieta ta wiąże się także z mniejszym spożyciem cukrów prostych, a większym węglowodanów złożonych, co może chronić przed próchnicą i chorobami przyzębia oraz otyłości – węglowodany złożone charakteryzują się tym, że dłużej zapewniają uczucie sytości i nie odkładają się jako tłuszcz w przeciwieństwie do cukrów prostych. Ponadto wegetariański sposób żywienia może uchronić przed niedoborami witamin, zwłaszcza karotenoidów oraz witamin B1 i C. Zwiększenie spożywania warzyw i owoców to także zwiększone spożywanie takich składników, jak flawonoidy, tokoferole, czy karotenoidy, które zapobiegają chorobom nowotworowym, układu krążenia, a także zwiększają odporność organizmu na infekcje. Należy jednak bezwzględnie pamiętać o suplementacji witaminy B12, która występuje tylko w mięsie, choć w przypadku osób starszych taka suplementacja jest zalecana niezależnie od diety, z powodu znacznie zmniejszonego wchłaniania tej witaminy z pożywienia w podeszłym wieku, a nawet jego całkowitego zaniku. Wyeliminowanie z diety mięsa, ryb i jaj wyklucza także ryzyko zatrucia bakterią Salmonella i lekami weterynaryjnymi oraz zakażenia włośniami, a na tego typu problemy jest szczególnie narażony starszy organizm, którego układ odpornościowy nie radzi sobie dobrze z wszelkimi patogenami czy antybiotykami, szeroko używanymi w przemysłowej hodowli mięsa.

Ważne jest zapewnienie dobrego źródła białka podopiecznemu na diecie wegetariańskiej. Dla wegetarian, poza jajami i mlekiem oraz jego przetworami, dobrym źródłem białka są warzywa strączkowe: fasola, soja, soczewica. Zawierają one także fitoestrogeny - związki działające podobnie do estrogenów, które łagodzą dolegliwości towarzyszące menopauzie, obniżają poziom cholesterolu i chronią serce. Aby zapobiegać wzdęciom, które mogą towarzyszyć spożywaniu roślin strączkowych, nasiona należy namoczyć przed gotowaniem w wodzie przez kilka godzin, a następnie ugotować je w świeżej wodzie. Warto także doprawiać potrawy ziołami, które zapobiegają wzdęciom, czyli kminkiem, majerankiem czy cząbrem. Ugotowane rośliny strączkowe można rozgnieść (lub zblendować) na pastę i doprawione używać jako smarowidło na kanapki. Gdy stawiają duży opór w rozgniataniu, warto dodać do nich jednego ze zdrowych roślinnych olejów, dostarczając tym samym źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych. Z soczewicy można zrobić także pulpety przypominające mięsne pulpety, wystarczy zmielić surową soczewicę czerwoną w elektrycznym młynku do kawy, do powstałego proszku dodać trochę przypraw, wody i oleju, aby uzyskać konsystencję pozwalającą na lepienie kulek i kulki gotować w wodzie bądź sosie pomidorowym około 7 minut. Innym sposobem na dobre danie z roślin strączkowych jest pasztet z soczewicy i kaszy jaglanej.

PASZTET Z SOCZEWICY I KASZY JAGLANEJ (keksówka o wymiarach około 20 x 11 cm)

Składniki:

  • 2 szklanki ugotowanej brązowej lub zielonej soczewicy (ok. 200 g suchej soczewicy)
  • 1 szklanka ugotowanej kaszy jaglanej (ok. 100 g suchej kaszy)
  • 100 ml oleju
  • 2 cebule
  • 10 suszonych śliwek lub 4 łyżki suszonej żurawiny
  • przyprawy (polecamy: 2 – 3 łyżki sosu sojowego, 2 liście laurowe, kilka ziaren ziela angielskiego,  ziarno jałowca, 3/4 łyżeczki majeranku, 1/2 łyżeczki cząbru, 1/4 łyżeczki lubczyku, szczypta gałki muszkatołowej, sól i czarny pieprz)

Przygotowanie:

  • Cebulę pokrojoną w kostkę usmażyć na patelni razem z liśćmi laurowymi, zielem angielskim i ziarnem jałowca, następnie wyjąć przyprawy.
  • Do naczynia wrzucić soczewicę, kaszę, olej, usmażoną cebulę i przyprawy, zblendować na gładką masę i wyłożyć do keksówki. Śliwki lub żurawinę zatopić w masie.
  • Piec około 45 minut w 180 stopniach. Nadaje się do jedzenia na ciepło i zimno, na pieczywo lub do obiadu. Pasztet może być rzadszy na gorąco niż po ochłodzeniu.

 (przepis na zainspirowany przepisami Marty Dymek – www.jadlonomia.com)

W podobny sposób można zrobić wegetariańskie kotlety do obiadu, wystarczy nie dodawać do masy żurawiny ani śliwki, a ulepić z masy kulki, a następnie upiec je lub usmażyć. Gdy masa jest za rzadka, można dodać mąki (najlepiej pełnoziarnistej, z uwagi na większą zawartość błonnika i witamin z grupy B).

Soczewicę w przepisie można zastąpić innymi roślinami strączkowymi (soją, fasolą, ciecierzycą), a kaszę jaglaną czymś innym, co będzie spoiwem pasztetu – na przykład batatami (słodkimi ziemniakami) albo dynią lub marchewką. W ten sam sposób można przygotowywać także pasztety warzywne. Warto wiedzieć, że warzywa takie jak marchewka, dynia, burak działają jak spoiwo, co pozwala na zrezygnowanie z jajka, które jest źródłem cholesterolu. Można także użyć płatków owsianych albo siemienia lnianego zalanego ciepłą wodą, ponieważ oba te składniki to skarbnica ważnych substancji mineralnych, a także mają działanie wiążące. Kasza jaglana jest najzdrowszą z kasz i warto włączać ją do swojej diety, a dodatkowo wyśmienicie chłonie wodę, co pozwala wykorzystywać ją jako świetne spoiwo roślinnych pasztetów lub kotletów.

Warzywa i owoce warto podawać na surowo lub gotowane na parze i rozdrobnione. Są źródłem błonnika, potasu, wapnia, magnezu i witamin. Opóźniają procesy starzenia, zmniejszają ryzyko nowotworów i miażdżycy. Najzdrowsze, bo zawierające najwięcej składników mineralnych i witamin, a także pewną ilość białka, są liściaste rośliny zielone, takie jak sałaty, szpinak, jarmuż. Ciekawym pomysłem na zapewnienie różnorodności, jest spożywanie jednego dnia warzyw i owoców różnych kolorów, ponieważ kolor rośliny przekłada się w pewien sposób na zawartość witamin i składników mineralnych różnego typu. Ponadto użycie różnych kolorów warzyw w jednym obiedzie zwiększa jego atrakcyjność. Podstawowe kolory, o których musimy pamiętać, to czerwony (papryka, pomidor), zielony (cukinia, liściaste), żółty (papryka, kukurydza), pomarańczowy (marchewka, papryka), biały (kalafior, pietruszka, kalarepa), fioletowy (kapusta, bakłażan) .

Warto używać dziennie 2-3 łyżki oliwy lub oleju kukurydzianego, sojowego, rzepakowego, lnianego, zwiększającego odporność czy najlepszego dla zdrowia serca olej z orzechów arachidowych. Dodawaj je do surówek, ułatwiają bowiem przyswajanie witaminy E oraz beta-karotenu, a także zawierają dużo nienasyconych kwasów tłuszczowych, bardzo potrzebnych starzejącemu się organizmowi. Do smarowania pieczywa warto zrezygnować z masła, a zamiast tego stosować miękkie margaryny, które także zawierają zwiększoną ilość niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Ważne jest ograniczenie złego cholesterolu – należy więc nie podawać często jajek, które w żółtkach mają jego wysoki poziom.

Bardzo dobrym źródłem białka, a także żelaza oraz wapnia jest tofu. Tofu jest przetworem z soi, które zostało pozbawione wszelkich negatywnych cech samej nieprzetworzonej soi. Zawiera tłuszcze nienasycone, witaminy z grupy B, a także witaminy A, E oraz lecytynę, fosfor, magnez i potas. Nie zawiera cholesterolu i jest niskokaloryczne, co czyni je idealnym składnikiem diety osób starszych. Dzięki przeciwutleniaczom i fitoestrogenom zmniejsza także ryzyko zachorowania na miażdżycę i choroby serca oraz chroni przed nowotworami. Wiele osób uważa, że tofu nie jest smaczne, jednak należy dać mu szansę – jest to twór, który, tak jak na przykład mąka, nie nadaje się do samodzielnego jedzenia na surowo, ze względu na smak i konsystencję. Jest za to bardzo wdzięcznym dodatkiem w kuchni – chłonie wszelkie smaki i zapachy, dlatego warto je dobrze przygotować na przykład przez zamarynowanie. Warto zrobić mieszankę oleju z ulubionymi przyprawami – ziołami, w miarę możliwości świeżymi, pieprzem, papryką, czosnkiem lub sosem sojowym, a później zamarynować w  niej pokrojone tofu i usmażyć lub upiec (szczególnie polecamy zestaw: 1 łyżeczka wędzonej papryki, 1 łyżeczka granulowanego czosnku lub jeden wyciśnięty ząbek czosnku, 1 ½ łyżeczki oleju rzepakowego, 2 łyżeczki sosu sojowego, 1-2 łyżeczki dowolnego ketchupu lub sosu barbecue, ½ łyżeczki miodu, sól, pieprz). Jeśli pokroimy tofu w plasterki, nada się idealnie na kanapki, a jeśli w kostkę – do sałatki lub pieczonych albo przyrządzonych na patelni warzyw. Można także rozgnieść tofu i podsmażyć z pomidorami lub kurkami lub z czymś innym, co dodalibyśmy do jajecznicy, podlać na patelni wodą, poczekać aż wyparuje i podać ze świeżym szczypiorkiem. Jeśli jest możliwość dostania w sklepie płatków drożdżowych i czarnej soli (czyli soli indyjskiej, Kala Namak), to te dodatki są świetnym urozmaiceniem takiego dania (na kostkę tofu ok. 2 łyżek płatków i pół łyżeczki czarnej soli). Płatki drożdżowe można ponadto wykorzystywać jako zdrową posypkę na wszelkie inne dania.

Orzechy i pestki, jako świetne źródło wielu ważnych makro i mikroelementów (białko, nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminy z grupy B, witamina E), powinny być spożywane często przez osoby starsze. Można pozbyć się problemów z ich gryzieniem dzięki wykorzystaniu masła orzechowego, które można kupić lub zrobić samemu z dowolnego typu orzechów – wystarczy mieć blender bądź robota kuchennego. Można je namoczyć przed rozdrabnianiem na masło, jeśli nasz sprzęt nie jest w stanie sobie poradzić z orzechami, bądź dodać nieco wody lub oleju. Ciekawe są pasty do smarowania ze słonecznika lub orzechów nerkowca, wystarczy namoczyć je 10-20 minut w ciepłej wodzie, odlać większość wody i blendować, ewentualnie dolewać wody, by uzyskać odpowiednią konsystencję pasty. Dodaje się nieco soku z cytryny, sól i pieprz i taką pastę można zjeść na kanapkach ze szczypiorkiem, rzodkiewką i pomidorem albo użyć jej do posmarowania wierzchu warzywnej zapiekanki – zapiecze się jak ser. Można także namoczone pestki lub orzechy dodawać do dań – do warzyw, do ryżu, do sosu. Poniżej przepis na szybkie klopsiki z tofu i orzechów – bogate w białko i mnóstwo składników odżywczych, a na dodatek szybkie i proste.

KLOPSIKI Z TOFU I MASŁA ORZECHOWEGO

Składniki:

  • kostka tofu 300g (najlepiej wędzonego)
  • 2-3 łyżki masła orzechowego
  • 1/2 szklanki bułki tartej lub zmielonych płatków owsianych
  • 3 suszone pomidory odsączone z oleju
  • 1 czerwona cebula
  • przyprawy (polecamy: 2-3 łyżki sosu sojowego, 1-2 łyżeczki ziół prowansalskich, sól, pieprz)

Przygotowanie:

  • Tofu rozkruszyć, cebulę drobno posiekać, suszone pomidory drobno pokroić. Wymieszać wszystkie składniki na jednolitą masę, najlepiej wyrabiając rękami, a następnie lepić kulki (jeśli masa będzie za gęsta, można dodać wody)
  • Kotlety smażyć lub piec w piekarniku. Podawać do obiadu – ryżu, makaronu. Świetnie komponują się z sosem pomidorowym albo na sałatce.

(przepis na zainspirowany przepisami Eryka Wałkowicza – www.ervegan.com)

Jak można zauważyć, dieta wegetariańska nie musi opierać się na samych warzywach. Komponowanie dań bez mięsa może być ciekawą zabawą, a efekty zaskakują każdego, kto nie wyobraża sobie życia bez mięsa. Warto urozmaicać dietę podopiecznego o ciekawe roślinne dania, nawet jeśli podopieczny jest na tradycyjnej diecie, z uwagi na zdrowotne właściwości produktów z roślin. Niezależnie od sposobu jedzenia, ważna jest różnorodność potraw i składników oraz pamiętanie o kilku najważniejszych składnikach, niezbędnych w diecie osoby starszej, takich jak białko czy nienasycone kwasy tłuszczowe.

Zasady rekrutacji

Proces rekrutacyjny nie jest skomplikowany. Po pomyślnym przebiegu rozmowy telefonicznej oraz weryfikacji umiejętności językowych, przygotowujemy kwestionariusz osobowy kandydata, który przedstawimy rodzinie Niemczech zainteresowanej pozyskaniem opiekunki lub opiekuna.

http://www.eurocare.com.pl/dla-opiekunki/aktualnosci/314-aktualnosci-16